Spor basınında kelime seçimleri

Orduspor maçından sonra Fatih Terim’in tribüne gönderilmesi üzerine çıkan bir kaç haber.

Haber başlığı
“Terim bıçak sırtında”
Alternatif: “Terim Beklemede
Fatih Terim, tehlikeli bir durumun içinde olmadığı gibi hakeme gösterdiği sportmenlik dışı tutum kendisinin bilerek ve isteyerek yaptığı bir seçimdir. Beklenmedik, seçimi dışında olan bir durum değildir. Bu sebeple “bıçak sırtı” tanımı yerine tam oturmuyor.

Haber içeriği
“… Terim’in kaderini, hakem Serkan Çınar’ın raporu belirleyecek.”
Alternatif: “… Terim’in durumuna, hakem Serkan Çınar’ın raporu okunduktan sonra karar verilecek.
Kader kelimesi, burada daha çok mağdura yönlendirme yapmakta ve duyguları içten içe şekillendirmekte.
“…raporu belirleyecek.” kelimeleri ise, Terim’i bir şey yapmamış gibi göstererek, “hakemin tutumu belirleyecek,” şeklinde bir algıya yol açıyor.

Tecrübeli teknik adam en az 5 ya da 6 maç ceza alacak, aksi taktirde 1 ya da 2 maçla kurtulacak.
Alternatif: “Hakem raporu okunup bir karara varıldıktan sonra, tecrübeli teknik adamın, 1 ila 6 maç arası ceza alması bekleniyor.”
“En az – aksi taktirde,” gibi terimleri aynı cümle içinde kullanmak taraftarı germekten başka işe yaramaz. Hele ki diğer takımın taraftarı, “kurtulacak,” kelimesini okuduğunda bunu “olaydan yırtma, hafif yollu geçiştirme,” olarak yorumlayacaktır.

Fenerbahçe-Beşiktaş maçı öncesi bir haber.

Haber başlığı
“Derbi öncesinde Beşiktaş’a 3 şok!”
Haberin içeriği zaten sakat olan ve oynamayacak oyuncuların, derbide oynamamaları üzerine.
Bir durumun “şok” diye ifade edilebilmesi için, oyuncuların ya o hafta sakatlanmış ya da sakatlıklarının derbi tarihinde kesin geçmiş olacağına dair bilginin olması ama beklenmedik bir durumun oluşup, sakatlıkların devam ettiğine işaret etmesi gerekiyordu.

Başka haber başlıkları
Bucaspor’a yeni şok.
Emre’ye şok.
Şok karar.
Bilmem kimden şok açıklama.

Bu haberlerin hepsi 26 Şubat 2013 tarihli gazetelerden.
“Şok” kelimesi neredeyse tüm haber başlıklarında kullanılıyor ve artık içeriğini kaybetmiş durumda. Okuyucu da aslında bunları pek yemiyor. “Hıı tabii tabii, eminim şoktur, kesin şok olacağım,” diye haberi sallamıyor bile. Hele internetteyse ve o günün haber konularını biliyorsa, habere dahi tıklamadan geçip gidiyor ve daha güvenilir, daha net bilgiler veren sitelere yöneliyor.

Haber içerikleri de taraftarı gerip, haksızlığa uğradığını ima eder şekilde bilinçli olarak yazılıyor. Haberi okuyan kişi, “Vay bıçak sırtında ha, hakem raporu belirleyecek demek, kesin kötü ve yalan yazar, kaderi onun ellerinde demek,” diye düşünerek için için agresifleşmeye başlıyor.

Bazı spor medyasının bu tutumu da bilinçli zaten. Okuyucu ne kadar agresifleşirse, sitesine daha çok uğrayacak yeni ve güncel haberleri tıklayacak ya da ertesi gün “yine neler gelmiş bizim takımın başına,” diye gazeteyi satın alacak. Ki aslında bunların sayısı oldukça az.

Bunun arkasından yöneticiler, “Her şeye rağmen şampiyon olacağız,” şeklindeki, “Hem en güçlüyüz, hem de en mağduruz,” psikolojisini yayan açıklamalar yapıp, taraftarın gönlünü okşamaya başlıyor.
Bu iş bilmez açıklamaların ardından bir diğer takım, “Asıl ben daha mağdurum,” diye açıklama yapadursun, medyada da haber başlıkları alıp başını gidiyor. Federasyon geç verdiği kararlarla ve tahkimin sürekli kararları bozup cezaları düşürmesinden sonra taraftarın konuya anında dahil olmasının yolunu açıyor.

Her şey birbirini tetikliyor. Haber başlığı/içeriği ve yöneticilerin konuşmalarındaki kelime seçimleri, sporun gidişatını belirlerken, kurumların çalışmayan, ne şiş yansın ne kebap içerikli yasa ve tutumları da sonuca nokta koyuyor.

Kısaca, neresinden tutarsan tut, elinde kalıyor.

Tansu Yalkın

Reklamlar

Spor basınında kelime seçimleri” üzerine bir yorum

  1. Spor deniyor ya futbola, katiliyorum ama. Futbolun spor olmasinin ardina siginan seyirciler konusu tartisilir. Ortada oynayan 22 kisi var ama arkada onlarin dedikodusunu yapan milyonlar. Ustelikte bir cogu hayatinda hic olmadigi kadar kaba oluyor konu futbol olunca. Herhangi bir mactan sonra kadikoye, besiktasa ya da turk telekom arenaya gelip bir gorsen kalabaligi anlayabilirdin bu yazilardaki amaci. Hatta trabzonda yasadigim zamanlar bir keresinde fenerli oldugu icin dovulen arkadasimi gorseydin keske anlardim bu yazilarin sebebini. Ortada coktan kavgaya siddete hazir bir guruh var. Bu guruh sanki siddetten besleniyor gibi. Gazetelerde bunu kullaniyor olmali.

    Cevapla

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s